കോടതിയിൽ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ സാക്ഷി വിസ്താരം കൂടുതൽ ക്രമബദ്ധമാക്കാൻ കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ പുതിയ നടപടി

കേരള ഹൈക്കോടതി വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സംവിധാനത്തിലൂടെ സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കൂടുതൽ ക്രമബദ്ധമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പുതിയ Practice Direction പുറത്തിറക്കി.“Designated places for the examination of witness through audio-electronic means” എന്ന പേരിലുള്ള നിർദേശം 2026 ഏപ്രിൽ 6-നാണ് പുറത്തിറക്കിയത്. DI-1-107950/2023 ആണ് ഉത്തരവ് നമ്പർ.

സാക്ഷി കോടതിമുറിയിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകാതെ audio-electronic means ഉപയോഗിച്ച് വിസ്താരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ, അതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന കേന്ദ്രങ്ങൾ — Designated Places — സംബന്ധിച്ച ക്രമീകരണമാണ് പുതിയ നിർദേശത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയം.

വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ കോടതിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം കേരളത്തിൽ പുതുമയുള്ള ഒന്നല്ല. 2021-ൽ Electronic Video Linkage Rules നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു; അവയുടെ ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ 2024-ലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് Electronic Audio-Video Linkage Rules, 2025 (Kerala) കേരള ഹൈക്കോടതി വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. 2025 ഡിസംബർ 30-ലെ കേരള ഗസറ്റിലും ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.

ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് 2026 ഏപ്രിലിൽ സാക്ഷി വിസ്താരത്തിനുള്ള Designated Places സംബന്ധിച്ച പുതിയ Practice Direction വരുന്നത്.

ഈ വാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ സാധാരണക്കാർക്ക് ചില സ്വാഭാവിക സംശയങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.

• ഇനി എല്ലാ സാക്ഷികൾക്കും വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ മൊഴി നൽകാൻ കഴിയുമോ?
• വിദേശത്തുള്ള ഒരാൾക്ക് കേരളത്തിലേക്ക് വരാതെ സാക്ഷി പറയാമോ?
• വീട്ടിലിരുന്ന് വീഡിയോ കോളിൽ കയറിയാൽ മതിയോ?
• വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ മൊഴി നൽകുമ്പോൾ സാക്ഷിയുടെ തിരിച്ചറിയൽ എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കും?

ഇവയെ കുറിച്ച് വിശദമായി നോക്കാം.

വീഡിയോ കോൺഫറൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം എന്താണ്?

കോടതി നടപടികളിൽ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് കേരളത്തിൽ നേരത്തെ തന്നെ നിയമപരവും നടപടിക്രമപരവുമായ ചട്ടക്കൂട് നിലവിലുണ്ട്.

Electronic Video Linkage Rules for Courts (Kerala), 2021 വീഡിയോ ലിങ്ക് വഴി കോടതി നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുന്നതിനുമുള്ള വിശദമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. 2024 ഏപ്രിലിലും ഇവയുടെ ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഔദ്യോഗിക മെമ്മോറാണ്ടവും Practice Directions-ഉം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പിന്നീട് Electronic Audio-Video Linkage Rules, 2025 (Kerala) വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. High Court Notification No. DI-1/43497/2005 dated 15.12.2025 എന്ന നിലയിലാണ് ഇത് ഔദ്യോഗിക ILR Kerala രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്; Kerala Gazette No.52 dated 30.12.2025-ലും ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി ഔദ്യോഗിക പട്ടിക വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് 2026 ഏപ്രിൽ 6-ന് സാക്ഷികളെ audio-electronic means വഴി വിസ്തരിക്കുന്നതിനുള്ള Designated Places സംബന്ധിച്ച Practice Direction കേരള ഹൈക്കോടതി പുറത്തിറക്കിയത്.

ഇനി എല്ലാ സാക്ഷികൾക്കും വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ മൊഴി നൽകാൻ കഴിയുമോ?

അങ്ങനെ പൊതുവായി പറയാനാകില്ല.

പുതിയ Practice Direction വന്നതുകൊണ്ട് എല്ലാ കേസുകളിലും എല്ലാ സാക്ഷികൾക്കും നേരിട്ട് വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വതന്ത്ര അവകാശം ലഭിക്കുന്നു എന്നല്ല അർത്ഥം.

ഒരു കേസിൽ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ സാക്ഷിയെ വിസ്തരിക്കണമോ, അതിന് എന്ത് ക്രമീകരണമാണ് വേണ്ടത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾക്കും കോടതിയുടെ അനുമതിക്കും നിർദേശങ്ങൾക്കും വിധേയമാണ്.

അതുകൊണ്ട് “എനിക്ക് കോടതിയിൽ പോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ട്; അതിനാൽ ഞാൻ വീട്ടിലിരുന്ന് വീഡിയോ കോളിൽ സാക്ഷി പറയും” എന്ന രീതിയിൽ സ്വമേധയാ തീരുമാനിക്കാവുന്ന സംവിധാനമായി ഇതിനെ കാണരുത്.

എന്താണ് ‘Designated Place’?

ഇവിടെയാണ് 2026-ലെ Practice Direction-ന്റെ പ്രാധാന്യം.

സാക്ഷി കോടതിയിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകാതെ audio-electronic means വഴി വിസ്താരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ, അതിനായി ഔദ്യോഗികമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളെയാണ് പൊതുവിൽ Designated Places എന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നത്.

അതിനാൽ വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് എന്നത് നിർബന്ധമായും സ്വന്തം വീട്ടിൽനിന്നുള്ള സാധാരണ വീഡിയോ കോൾ എന്നർത്ഥമല്ല.

2026 ഏപ്രിൽ 6-ലെ Practice Direction-ന്റെ ഔദ്യോഗിക വിഷയം തന്നെ:

“Designated places for the examination of witness through audio-electronic means”

എന്നതാണ്.

ഇത്തരം സംവിധാനം സാക്ഷി എവിടെ നിന്ന് പങ്കെടുക്കുന്നു, തിരിച്ചറിയൽ എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കുന്നു, കോടതി നടപടിയുടെ വിശ്വാസ്യത എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഔദ്യോഗിക ഘടന നൽകുന്നു.

ആർക്കൊക്കെ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ കോടതിയിൽ പങ്കെടുക്കാം?

Electronic Video Linkage സംവിധാനത്തിന്റെ പരിധി സാക്ഷികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല.

ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾക്കും കോടതിയുടെ അനുമതിക്കും വിധേയമായി സാക്ഷികൾ, കേസിലെ കക്ഷികൾ, അഭിഭാഷകർ, കോടതിക്ക് മുമ്പാകെ submissions നടത്തേണ്ട വ്യക്തികൾ, മറ്റ് ആവശ്യമായ വ്യക്തികൾ തുടങ്ങിയവർക്ക് വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളിൽ audio-video linkage ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരാം.

എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും എല്ലാ കേസുകളിലും സ്വമേധയാ ഈ സൗകര്യം ലഭിക്കും എന്ന രീതിയിൽ ഇതിനെ വായിക്കരുത്. ഓരോ കേസിന്റെയും സാഹചര്യം പരിഗണിച്ചാണ് കോടതി തീരുമാനം എടുക്കുന്നത്.

വിദേശത്തുള്ളവർക്ക് കേരളത്തിൽ വരാതെ സാക്ഷി പറയാൻ കഴിയുമോ?

ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അതിന് സാധ്യതയുണ്ട്.

Electronic Video Linkage സംവിധാനത്തിൽ വിദേശത്തുള്ള വ്യക്തികളെ സംബന്ധിച്ചും നടപടിക്രമങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ Indian Embassy, Consulate അല്ലെങ്കിൽ High Commission പോലുള്ള ഔദ്യോഗിക സംവിധാനങ്ങൾ പ്രസക്തമാകാം.

എന്നാൽ വിദേശത്തുള്ള ഒരാൾക്ക് കേരളത്തിലെ കേസിൽ സാക്ഷിയാകേണ്ടി വന്നാൽ “വീട്ടിൽ നിന്ന് വീഡിയോ കോളിൽ കയറിയാൽ മതി” എന്ന് ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കരുത്.

കോടതിയുടെ അനുമതിയും നിർദേശിക്കുന്ന നടപടിക്രമവും പാലിക്കേണ്ടതാണ്.

രോഗം, ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ട് തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ കോടതിയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്തവർക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?

കോടതിയിൽ നേരിട്ട് എത്താൻ കഴിയാത്തത് വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് അനുവദിക്കണമോ എന്ന് പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പ്രസക്തമായ കാരണമാകാം.

രോഗം, ശാരീരിക അസ്വസ്ഥത, യാത്ര ചെയ്യുന്നതിലുള്ള യഥാർത്ഥ ബുദ്ധിമുട്ട്, അനാവശ്യമായ കാലതാമസം അല്ലെങ്കിൽ ചെലവ് തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങൾ കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ വരാം.

എന്നാൽ ഇവിടെയും അന്തിമ തീരുമാനം കോടതിയുടേതാണ്.

അതിനാൽ പ്രായമായ വ്യക്തിയോ ആരോഗ്യപ്രശ്നമുള്ള സാക്ഷിയോ ആയതുകൊണ്ട് മാത്രം വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് സ്വയം ലഭിക്കുന്ന അവകാശമായി ഇതിനെ കാണാനാവില്ല.

സാക്ഷിയുടെ തിരിച്ചറിയൽ എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കും?

വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ സാക്ഷിയെ വിസ്തരിക്കുമ്പോഴും സാക്ഷിയുടെ തിരിച്ചറിയൽ ഉറപ്പാക്കുന്നത് നിർണായകമാണ്.

ഇതിനായി ബാധകമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച തിരിച്ചറിയൽ രേഖ ആവശ്യപ്പെടാം. ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മറ്റു ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണ നടപടികളും ഉപയോഗിക്കാം.

ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം ലളിതമാണ്: സ്ക്രീനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന വ്യക്തി കോടതി വിസ്തരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന അതേ വ്യക്തിയാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക.

സാക്ഷി മറ്റാരുടെയെങ്കിലും സഹായത്തോടെ മൊഴി പറയുന്നില്ലെന്ന് എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കും?

വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ സാക്ഷി വിസ്താരം നടത്തുമ്പോൾ നടപടിയുടെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സാക്ഷി ഉള്ള സ്ഥലത്തെ സാഹചര്യം, അവിടെ മറ്റാരെങ്കിലും അനധികൃതമായി സന്നിഹിതരാണോ, രേഖകളോ മറ്റ് സഹായങ്ങളോ അനുമതിയില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ കോടതി ആവശ്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താം.

Designated Place എന്ന ആശയം പ്രസക്തമാകുന്നതിന്റെ ഒരു കാരണം ഇതുതന്നെയാണ്: വീഡിയോ വഴി നടക്കുന്ന സാക്ഷിവിസ്താരത്തിനും കോടതിമുറിയിലെ നടപടിക്ക് സമാനമായ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കുക.

രേഖകൾ സാക്ഷിക്ക് കാണിക്കേണ്ടി വന്നാൽ എന്ത് ചെയ്യും?

സാക്ഷിവിസ്താരത്തിനിടെ ഒരു രേഖയോ മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തുവോ സാക്ഷിക്ക് കാണിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം.

Audio-video linkage ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് ഇത്തരം തെളിവുസംബന്ധമായ നടപടികൾ ഒഴിവാകുന്നില്ല. ബാധകമായ ചട്ടങ്ങളും കോടതി നൽകുന്ന നിർദേശങ്ങളും അനുസരിച്ച് രേഖകൾ Remote Point-ലേക്ക് ലഭ്യമാക്കുകയോ ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിൽ കൈമാറുകയോ മറ്റ് അംഗീകരിച്ച മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യാം.

രേഖകൾ എങ്ങനെ കാണിക്കണം, സ്ഥിരീകരിക്കണം, കോടതിയുടെ രേഖയുടെ ഭാഗമാക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ കോടതിയുടെ നിർദേശം നിർണായകമാണ്.

വീഡിയോ കോൺഫറൻസിനിടെ സാങ്കേതിക തകരാർ സംഭവിച്ചാൽ?

ഇന്റർനെറ്റ് തടസ്സപ്പെടാം. ശബ്ദം വ്യക്തമാകാതിരിക്കാം. വീഡിയോ മുടങ്ങാം.

അത്തരമൊരു സാങ്കേതിക പ്രശ്നം ഉണ്ടായാൽ മൊഴി എന്തുവിലകൊടുത്തും തുടരണമെന്നില്ല.

നടപടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സാങ്കേതിക പ്രശ്നമുണ്ടായാൽ കോടതി സാഹചര്യം വിലയിരുത്തി ആവശ്യമായ നടപടി സ്വീകരിക്കാം. ആവശ്യമായാൽ നടപടികൾ വീണ്ടും തുടരാനോ മറ്റൊരു സമയത്തേക്ക് മാറ്റാനോ നേരിട്ട് ഹാജരാകാൻ നിർദേശിക്കാനോ കോടതിക്ക് കഴിയും.

അതിനാൽ സാങ്കേതിക സൗകര്യത്തേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് നീതിപൂർവമായ നടപടിക്രമം.

ഒരു സാക്ഷിക്ക് വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ മൊഴി നൽകണമെന്ന് ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യണം?

സ്വന്തമായി ഒരു വീഡിയോ കോൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതല്ല ശരിയായ നടപടി.

സാക്ഷിയോ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷിയോ ആദ്യം കേസിൽ ഹാജരാകുന്ന അഭിഭാഷകന്റെ സഹായത്തോടെ കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. എന്തുകൊണ്ടാണ് video/audio-electronic means വഴി പങ്കെടുക്കേണ്ടത് എന്ന കാര്യം കോടതിക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കേണ്ടിവരാം.

കോടതി അനുമതി നൽകിയാൽ, ഏത് സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് പങ്കെടുക്കേണ്ടത്, ഏത് സമയത്താണ് ഹാജരാകേണ്ടത്, തിരിച്ചറിയൽ രേഖകൾ എന്തൊക്കെയാണ് വേണ്ടത്, മറ്റ് നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ കോടതിയുടെ നിർദേശമനുസരിച്ച് പാലിക്കണം.

സാധാരണക്കാർക്ക് ഈ നടപടിയുടെ പ്രാധാന്യം എന്താണ്?

സാക്ഷി വിസ്താരത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രായോഗികമായ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ് ഭൗതികമായി കോടതിയിലെത്തേണ്ട സാഹചര്യം.

സാക്ഷി മറ്റൊരു ജില്ലയിലോ സംസ്ഥാനത്തിലോ രാജ്യത്തിലോ ആയിരിക്കാം. പ്രായം, ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ, യാത്രാചെലവ്, സമയം തുടങ്ങിയവ നേരിട്ട് കോടതിയിലെത്തുന്നതിന് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കാം.

Audio-video linkage സംവിധാനം ശരിയായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നത് ഇത്തരം പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കാം.

അതേസമയം പുതിയ Practice Direction-ന്റെ സന്ദേശം “ഇനി കോടതിയിൽ വരേണ്ടതില്ല” എന്നതല്ല.

പകരം, സാക്ഷിവിസ്താരം audio-electronic means വഴി നടത്തേണ്ട സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ക്രമബദ്ധവും നിയന്ത്രിതവുമായ സംവിധാനം ഉറപ്പാക്കുകയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.

ചുരുക്കത്തിൽ

കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ 2026 ഏപ്രിൽ 6-ലെ Practice Direction, audio-electronic means വഴി സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുന്നതിനുള്ള Designated Places സംബന്ധിച്ച ഔദ്യോഗിക ക്രമീകരണമാണ്. Order No. DI-1-107950/2023 എന്ന നമ്പറിലാണ് ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

കേരളത്തിൽ കോടതി നടപടികളിലെ audio-video linkage-ന് ഇതിനുമുമ്പും ചട്ടക്കൂടുണ്ടായിരുന്നു. Electronic Audio-Video Linkage Rules, 2025 (Kerala) 2025 ഡിസംബറിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത് ഗസറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി ഔദ്യോഗിക ILR Kerala രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

പുതിയ സംവിധാനം എല്ലാ സാക്ഷികൾക്കും വീട്ടിലിരുന്ന് വീഡിയോ കോളിലൂടെ മൊഴി നൽകാനുള്ള പൊതുവായ അനുമതിയല്ല. കോടതിയുടെ അനുമതി, ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ, തിരിച്ചറിയൽ, സാങ്കേതിക സുരക്ഷ, നടപടിക്രമത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത എന്നിവയാണ് നിർണായകം.

ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ

1. Kerala High Court — Practice Direction, 06-04-2026
Designated places for the examination of witness through audio-electronic means
Order No. DI-1-107950/2023.

Kerala High Court — Practice Directions

2. Electronic Audio-Video Linkage Rules, 2025 (Kerala)
Notification No. DI-1/43497/2005 dated 15.12.2025; Kerala Gazette No.52 dated 30.12.2025.

ILR Kerala — Important Rules, Notifications & Circulars

3. Earlier Electronic Video Linkage Rules material

High Court Official Memorandum dated 09.04.2024 — Electronic Video Linkage Rules.

High Court Notification dated 09.04.2024 — Electronic Video Linkage Rules, 2021.

ILR Kerala — Important Rules, Notifications & Circulars